Beyan edilmiş ve yönetilmiş ilişki
Bir ilişki veya faaliyet, okuyucunun ya da editoryal kararın değerlendirilmesinde anlamlı olabilecekse açıkça bildirilir ve gerekiyorsa yönetim önlemi uygulanır.
Finansal, kişisel, kurumsal, akademik veya fikrî ilişkiler her zaman uygunsuzluk anlamına gelmez. Ancak bu ilişkiler akademik karar, yorum veya okuyucu güvenini etkileyebilecekse; ilgili taraf bunları açıkça beyan etmeli ve gerekiyorsa editoryal süreçten çekilme veya farklı uzman görevlendirme gibi önlemler uygulanmalıdır.
Bir ilişki veya faaliyet, okuyucunun ya da editoryal kararın değerlendirilmesinde anlamlı olabilecekse açıkça bildirilir ve gerekiyorsa yönetim önlemi uygulanır.
İlgili ilişki bilerek açıklanmaz, editoryal kararı etkiler veya okuyucunun değerlendirmesini yanıltacak biçimde saklanırsa yayın bütünlüğü sorunu oluşabilir.
Çalışma veya konu alanıyla bağlantılı ekonomik çıkarlar.
Bağımsız akademik kararı etkileyebilecek yakınlık veya çatışmalar.
Kurum içi bağlılık veya ortak faaliyet nedeniyle tarafsızlık algısını etkileyebilecek durumlar.
Bilimsel rekabet veya konuya güçlü bağlılık nedeniyle oluşabilecek önyargı riski.
Editoryal sürece katılan herkes kendi kararını veya değerlendirmesini etkileyebilecek anlamlı ilişkileri açıklamalıdır. Özellikle editör ve uzmanlarda “bu ilişki kararımı etkiler mi?” kadar “dışarıdan bakıldığında bağımsızlık konusunda makul şüphe yaratır mı?” sorusu da önemlidir.
Bir ilişkinin yönetim biçimi kişinin dosyadaki rolüne ve karar üzerindeki etkisine göre değişebilir.
İlişki okuyucunun bilmesi gereken ancak süreci bağımsız yürütmeyi engellemeyen bir durumsa şeffaf beyan yeterli olabilir.
Kararda ek bağımsız editör veya uzman görüşü kullanılarak olası önyargı riski azaltılabilir.
Editör veya proje sorumlusu belirgin bir çatışma içindeyse dosya bağımsız kişiye devredilebilir.
Tarafsız değerlendirme mümkün değilse editör veya uzman ilgili dosyanın karar/değerlendirme sürecine katılmamalıdır.
İlişki tarafsızlığı ciddi biçimde etkiliyorsa veya dışarıdan makul biçimde öyle algılanabilecekse, dosya üzerindeki karar yetkisi başka kişiye aktarılabilir.
İlişkinin varlığı karar bağımsızlığını ortadan kaldırmıyorsa, şeffaflık ve gerektiğinde ek gözetim yeterli olabilir.
Yayınevi, editör, uzman, yazar veya okuyucu olası açıklanmamış ilişkiyi bildirebilir.
İlgili kişiden ilişkinin niteliği, zamanlaması ve dosya üzerindeki etkisi hakkında açıklama talep edilir.
İlişkinin açıklanması gerekip gerekmediği, karar veya incelemeyi etkileyip etkilemediği ve süreçte değişiklik gerektirip gerektirmediği belirlenir.
Yayın sonrası önemli bir beyan eksikliği ortaya çıkarsa okuyucunun değerlendirmesini sağlamak için uygun açıklama/düzeltme mekanizması kullanılabilir.
Uygulanan yönetim eylemi, gerekçesi ve varsa yayın kaydındaki değişiklik süreç dosyasında korunur.
Güçlü politika, kişilerin iyi niyetine bağlı kalmaz; görev ayrımı ve kayıt mekanizmalarıyla editoryal bağımsızlığı destekler.
Yayın hizmeti ücreti editoryal değerlendirme veya kabul kararını belirlemez.
Çatışmalı editör veya uzman yerine bağımsız görevli atanabilir.
Yazar, editör ve uzman beyanları gerektiğinde başvuru kaydıyla ilişkilendirilir.
Okuyucunun eseri değerlendirmesi için anlamlı çıkar ilişkileri yayında uygun biçimde açıklanabilir.
Çalışmanın konusu veya sonucuyla bağlantılı finansal, kariyer veya fikrî bir kazanç ihtimali bulunuyor mu?
Bu ilişkiyi bilen makul bir okuyucu veya yazar, kararın tamamen bağımsız olduğundan şüphe eder miydi?
İlişki yayın sonrasında öğrenildiğinde “bunun baştan açıklanması gerekirdi” denebilecekse beyan etmek daha güvenlidir.