ID-01 / ISBN
ISBN — E-kitap Kimliği
Yayımlanan her Bidge e-kitabı bir ISBN alır.
- Mevcut modelde e-kitap için tek ISBN
- PDF/ePub için ayrı ISBN uygulaması yok
- Katalog ve kütüphane işlemlerini destekler
Persistent identifiers & scholarly metadata
Bir kitap yalnız yayımlanmaz; tanımlanır, bağlanır ve bulunabilir hâle getirilir.
Bidge'de ISBN, DOI ve metadata; kitabın dijital akademik kimliğinin farklı parçalarıdır. ISBN yayın ürününü tanımlar; DOI kalıcı akademik bağlantı sağlar; metadata ise kitabın ve bölümlerin kütüphaneler, indeksleyiciler, Crossref ve keşif sistemleri tarafından doğru anlaşılmasını mümkün kılar.
DOI prefix 10.70269 · Book DOI · Chapter DOI · E-book ISBN · Multilingual metadata
Bidge Publication Passportidentifier & metadata registry
Academic Book IdentityBook · edition · contributors · publication · rights · access
VALIDATEDID-01ISBNe-kitap yayın ürünü kimliği
ID-02Book DOIkitap düzeyinde kalıcı akademik bağlantı
ID-03Chapter DOIbölüm düzeyinde atıf ve keşif kimliği
Crossref metadataDOI kayıt alanları
Katalog metadata'sıkamusal yayın kaydı
Identifier ≠ metadata
Rich metadata → better discovery
Üç kimlik katmanı
ISBN, DOI ve metadata birbirinin yerine geçmez.
ID-02 / DOI
DOI — Kalıcı Akademik Kimlik
Bidge'nin Crossref DOI öneki 10.70269'dur ve DOI kayıtları ilgili içeriğin güncel eser sayfasına bağlanır; DOI doğrudan PDF dosyasına yönlendirilmez.
- Bireysel, tezden ve editörlü her kitap için kitap DOI'si
- Her kitap bölümü için ayrı bölüm DOI'si
- Kalıcı çözümleme / URL güncelleme
- Crossref metadata ilişkileri
ID-03 / METADATA
Metadata — Akademik Tanım
Metadata, kimlik numarasının hangi esere ait olduğunu ve eserin akademik bağlamını makineler ile insanlara açıklar.
- Başlık, yazar/editör, yıl
- Özet, dil, konu, yayıncı
- ISBN, DOI, erişim ve lisans
- İlişkiler, sürüm ve yayın sonrası durum
KİTAP / MONOGRAFİISBN + Kitap DOI + kitap metadata kaydı
Bölüm 01yazar(lar) · başlık · DOI · sayfalar
Bölüm 02yazar(lar) · başlık · DOI · sayfalar
Bölüm 03yazar(lar) · başlık · DOI · sayfalar
Kitap → bölüm hiyerarşisi
Bölüm DOI'si tek başına değil, doğru kitap metadata'sı içinde anlam kazanır.
Crossref kitap ve bölüm kayıtlarını ayrı düzeylerde destekler. Bölüm düzeyinde sık atıf alacak içerikler için ayrı DOI kullanılması, bölümün bağımsız keşif ve atıf kimliğini güçlendirir.
✓
Kitap düzeyi kayıtKitap başlığı, yayıncı, ISBN, yayın yılı ve diğer üst seviye metadata.
✓
Bölüm düzeyi kayıtBölüm başlığı, bölüm yazarları, sayfa aralığı ve bölüm DOI'si.
✓
Üst eser ilişkisiBölüm, ait olduğu kitabın bibliyografik kimliğiyle birlikte kaydedilir.
✓
Eser sayfasıHer DOI okuyucuyu ilgili içeriğin güncel ve açıklayıcı yayın kaydına götürmelidir.
Metadata katmanları
Metadata yalnız başlık ve ISBN'den oluşmaz.
Uluslararası Metadata Kaydıörnek alan seti
English TitleKitabın ve gerekiyorsa bölümün anlamı koruyan İngilizce başlığı.
TR başlık ≠ otomatik makine çevirisi; akademik anlam korunmalı.
English Abstract / Descriptionİçeriğin konusu, amacı ve akademik kapsamını anlatan nitelikli İngilizce açıklama.
Keşif sistemlerinde yalnız kitap adı değil, eserin ne hakkında olduğu da anlaşılmalı.
Katkı sunanlarYazar, editör ve diğer akademik rollerin düzenli/adlandırılmış metadata alanları.
Ad-soyad biçimi, kurum ve varsa kalıcı araştırmacı kimliği tutarlı olmalı.
Subjects / ClassificationKitabın yayın alanını ve anahtar kavramlarını tutarlı biçimde ifade eden alanlar.
Yayın alanı · anahtar kavramlar · katalog kategorisi
Identifiers & RightsISBN, DOI, erişim ve lisans durumunun tek kayıt içinde bağlanması.
Konu sınıflandırması
Bilim alanını yalnız serbest metinle değil, standart kodlarla da ifade edebiliriz.
SUBJECT-01
Yayın Alanı
Eserin akademik kapsamını, katalog ve keşif sayfalarında tutarlı biçimde belirten ana alandır.
KAMUSAL METADATASUBJECT-02
Anahtar Kavramlar
Başlık ve özetle uyumlu kavramlar, eserin konu bağlamını ve arama görünürlüğünü destekler.
KEŞFEDİLEBİLİRLİKSUBJECT-03
Katalog Kategorisi
Yayın kaydı, Bidge kataloğunda doğru kategori ve eser türüyle eşleştirilerek korunur.
KATALOG KAYDIBidge Ana Metadata Kaydıtek veri kaynağı · kitap + bölüm
CrossrefDOI + akademik metadata
Yayın Kataloğuürün ve erişim kaydı
Kütüphane Kaydıbibliyografik veri özeti
Katalogweb / satış
Kütüphanekataloglama
İndeksleyicikeşif
DOI APImakinece okunabilir
Tek kaynak, çok çıktı
Metadata'yı her platform için yeniden yazmak yerine ana kayıttan üretmek.
Kitap ve bölüm metadata'sı tek bir ana kayıtta tutulur; doğrulanmış DOI kaydı, Yayın Kataloğu ve gerektiğinde kurumsal bibliyografik veri özeti bu kaynaktan tutarlı biçimde hazırlanır.
Metadata sorumluluk matrisi
Hangi alanı kim üretir, kim doğrular?
Metadata kalitesi yalnız teknik ekibin görevi değildir; akademik ve üretim bilgisinin doğru kaynaktan gelmesi gerekir.
Metadata Alanı
Kaynak
Doğrulama
Yayın / Dağıtım
Başlık / alt başlık
Yazar / editör
Editoryal + üretim
Katalog · Crossref · yayın sayfası
Yazar / editör rolleri
Başvuru / sözleşme
Editoryal kayıt
Katalog · DOI metadata · kütüphane metadata'sı
ISBN
Yayınevi kaydı
E-kitap ürün kontrolü
Katalog · yayın sayfası · Crossref metadata
DOI
Bidge / Crossref kayıt süreci
Eser sayfası + metadata kontrolü
Crossref · katalog · atıf sistemleri
İngilizce başlık / özet
Yazar / editör + yayın süreci
Akademik/dil kontrolü
Keşif · katalog · metadata çıktısı
Konu alanı
Editoryal alan + metadata eşleme
Yayınevi metadata kontrolü
Katalog · yayın sayfası · arama
Metadata yaşam döngüsü
Metadata yayın anında bitmez; güncel tutulur.
01
Capture
Başvuruda zorunlu temel metadata toplanır
Yayın dilindeki başlık, yazar/editör, alan ve dil Yazar Panelinde alınır; ORCID önerilir. Kurum, özet ve anahtar kelimeler genel başvuru zorunluluğu değildir.
02
Enrich
Editoryal ve üretim aşamasında zenginleştirilir
İngilizce metadata, konu kodları, katkı rolleri, ISBN ve üretim bilgileri tamamlanır.
03
Register
DOI ve yayın kaydı oluşturulur
Kitap/bölüm DOI metadata'sı Crossref'e kaydedilir ve tanımlayıcılar ilgili eser sayfalarına yönlendirilir.
04
Distribute
Metadata doğrulanmış kanallarda kullanılır
Ana metadata kayıtları Yayın Kataloğu, Crossref DOI kaydı ve ilgili kamusal yayın sayfalarına tutarlı biçimde aktarılır.
05
Maintain
Yayın sonrası güncel tutulur
URL, lisans, yazar adı, düzeltme veya sürüm bilgisi değişirse ilgili metadata kayıtları da güncellenir.
Dört metadata ilkesi
DOI vermek son adım değil; doğru metadata'yı yaşatmak sorumluluktur.
Kalıcı tanımlayıcı ancak bağlı olduğu metadata ve eser sayfası doğru kaldığı sürece akademik ekosistemde güçlüdür.
META-01
Doğruluk
Başlık, yazar, ISBN ve diğer temel alanlar yayımlanan eserle birebir uyumlu olmalıdır.
META-02
Zenginlik
Yalnız zorunlu minimum alanlarla yetinmek yerine keşfi artıran nitelikli metadata hedeflenir.
META-03
Tutarlılık
Ana metadata, katalog, Crossref ve yayın sayfası kayıtları birbirini çelişkili göstermemelidir.
META-04
Güncellik
URL, lisans, sürüm veya yayın sonrası durum değişiklikleri metadata kayıtlarına yansıtılır.
Yazar & editör için pratik kontrol
Yayın öncesinde üç metadata sorusu.
01
İsimler ve başlık doğru mu?
DOI ve katalog kaydına geçmeden önce yazar/editör adları, sıralama, başlık ve alt başlık son sürümle uyuşmalıdır.
02
İngilizce metadata anlamlı mı?
İngilizce başlık ve özet yalnız kelime çevirisi değil, uluslararası okuyucunun eseri anlayabileceği akademik tanım olmalıdır.
03
Kimlikler doğru düzeye mi verildi?
ISBN e-kitap yayın ürününü; DOI ise her kitap veya bölümün kalıcı akademik kimliğini doğru temsil etmelidir.
Bidge DOI ve metadata yaklaşımı: DOI öneki 10.70269'dur. Bireysel, tezden ve editörlü her kitap kitap DOI'si; her kitap bölümü ayrı bölüm DOI'si alır. ISBN yayın formatına aittir; bölüme ayrı ISBN verilmez. DOI ilgili landing page'e çözülür, PDF'ye değil. ORCID önerilir; İngilizce ve diğer keşif metadata'sı kabul sonrasında tamamlanıp doğrulanabilir. DOI kaydı tek başına indeks veya akademik puan garantisi değildir.