2024 Coğrafya Dersi Öğretim Programı Kazanımlarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisine Göre Değerlendirilmesi
Özet
Bu çalışma, 2024 yılından itibaren uygulanmaya başlanan Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) 2024 Coğrafya Dersi Öğretim Programı'nın kazanımlarını Yenilenmiş Bloom Taksonomisi (YBT) çerçevesinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, önce öğretim programlarının hazırlanmasında kullanılan başlıca taksonomiler olan SOLO, Fink, Marzano ve Dettmer taksonomilerine genel bir bakış sunulmuş, ardından öğretim programı bileşenleri ve kazanımların genel özellikleri ele alınmıştır. Bloom’un orijinal bilişsel alan taksonomisi ve 21. yüzyıl gerekliliklerine yanıt vermek üzere revize edilen Yenilenmiş Bloom Taksonomisi detaylı şekilde açıklanmış, bilgi boyutu ve bilişsel süreç boyutu arasındaki ilişki tablolar ve örneklerle açıklanmıştır. Çalışmanın ana kısmında ise 9, 10, 11 ve 12’nci sınıf coğrafya derslerinin kazanımları, YBT’nin bilgi ve bilişsel süreç boyutları temelinde sınıflandırılmış ve ünite ile sınıf düzeylerine göre dağılımları analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, öğretim programındaki kazanımların büyük kısmının kavramsal bilgi ile analiz basamaklarında yoğunlaştığını, bu sayede öğrencilere orta ve üst düzey bilişsel becerilerin kazandırılmasının hedeflendiğini göstermektedir. Ayrıca üstbilişsel bilgi boyutunda da önemli düzeyde kazanımlara yer verildiği, ancak alt düzey bilişsel becerilerin (hatırlama gibi) sınırlı kaldığı dikkati çekmektedir. Üniteler arasında afetler ve sürdürülebilir çevre konusu, hem kazanım sayısı hem de önem açısından öne çıkmakta; öğrencilerin bu alanda bilinçlendirilmeleri ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkıda bulunmaları hedeflenmektedir. Çalışma, ders programlarının öğrenme süreci ve öğrenen özelliklerine uygun kazanımlar çerçevesinde tasarlanması gerektiğini vurgulamakta ve YBT'nin bu bağlamda kullanılmasının planlama ve değerlendirme süreçlerinde öğretmenlere yol gösterici olacağını belirtmektedir.
This study aims to evaluate the achievement goals of the 2024 Geography Course Curriculum published by the Ministry of National Education (MEB) according to the Revised Bloom’s Taxonomy (RBT). Initially, it provides an overview of key taxonomies used in curriculum development, including SOLO, Fink, Marzano, and Dettmer, followed by explanations of the basic components of curricula and the general characteristics of learning outcomes. The original Bloom’s Cognitive Domain Taxonomy and its revised version, the RBT, are described in detail, including the knowledge dimension and cognitive process dimension, supported by tables and examples. The core part of the study categorizes the learning outcomes for grades 9 through 12 geography courses based on the RBT knowledge and cognitive process dimensions and analyzes their distribution across units and grade levels. The results indicate that a significant portion of the outcomes focus on conceptual knowledge and the analysis level, aiming to equip students with intermediate and higher-order cognitive skills. Furthermore, notable emphasis is placed on the metacognitive knowledge dimension, while lower-level cognitive skills such as remembering are minimally represented. Among the units, natural disasters and sustainable environment gain prominence both in volume and importance, highlighting the goal to raise student awareness in sustainability aligned with global development objectives. The study concludes by emphasizing the necessity of designing curriculum learning outcomes tailored to the learning process and learner characteristics, suggesting that the RBT offers effective guidance for teachers in curriculum planning and evaluation.
Atıf bilgisi
Ali İLHAN. (2024). 2024 Coğrafya Dersi Öğretim Programı Kazanımlarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisine Göre Değerlendirilmesi. Bidge Yayınları.
