2024 Coğrafya Dersi Öğretim Programı Kazanımlarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisine Göre Değerlendirilmesi

Özet

Bu çalışma, 2024 yılında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yenilenmiş Coğrafya Dersi Öğretim Programı kazanımlarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisi (YBT) perspektifiyle değerlendirilmesini amaçlamaktadır. İlk bölümlerde SOLO, Fink, Marzano ve Dettmer gibi farklı taksonomilerin genel özellikleri incelenmiş, ancak detaylı analiz Yenilenmiş Bloom Taksonomisi üzerinde verilmiştir. Bloom’un bilişsel alan taksonomisi bilgi, kavrama, uygulama, analiz, sentez ve değerlendirme basamaklarından oluşurken, yenilenmiş versiyonu bilgi boyutu (olgusal, kavramsal, işlemsel ve üstbilişsel bilgi) ve bilişsel süreç boyutundan (hatırlama, anlama, uygulama, analiz, değerlendirme ve yaratma) oluşmaktadır. Çalışmanın asıl odağı, 9'uncu, 10'uncu, 11'inci ve 12'inci sınıf coğrafya dersi kazanımlarının bu taksonominin hangi basamaklarına ait olduğunun analizidir. 2024 CDÖP'da yer alan toplam 76 kazanımın yaklaşık yarısı kavramsal bilgi ve analiz basamağı ile ilişkiliyken, işlemsel ve üstbilişsel bilgi basamakları da önemli orandadır. Kazanımların çoğu orta düzey bilişsel becerilere odaklanmakla birlikte, üst düzey düşünsel becerilere yönelik kazanımlar da yer almaktadır. Ayrıca, kazanımların ünite bazında dağılımında afetler ve sürdürülebilir çevre ünitesine ilişkin kazanımların ağırlığı dikkat çekmektedir. Genel olarak, 2024 Coğrafya Dersi Öğretim Programı öğrencilere temel bilgi sunmanın ötesinde, analiz, sentez ve eleştirel düşünme gibi üst bilişsel becerileri de kazandırmayı amaçlamaktadır. Bu durum, çağdaş eğitim hedefleri ve 21. yüzyıl becerileri ile uyumludur. Çalışma, YBT ve coğrafya eğitimi alanındaki araştırmalara katkı sunması beklenmektedir.