Arap Dilinde Tarihsel Seyir: Coğrafya, Filoloji ve Şiir
Özet
Bu eser, Arap dilinin tarihsel sürecini coğrafya, filoloji ve şiir ekseninde kapsamlı bir biçimde ele almaktadır. Klasik dönemden modern döneme uzanan süreçte Arap dilinin nasıl etkileşim halinde olduğu, dilin teknik ve edebi yönleri üzerinde durulmuş, ayrıca edebiyatın toplumsal ve siyasi dönüşümlerdeki rolü incelenmiştir. Şerif el-İdrîsî’nin Nuzhetu’l-Muştâk adlı eserinde Anadolu’ya dair verdiği bilgilerin coğrafi, ekonomik ve askeri boyutları derinlemesine analiz edilmiş; bu eser Orta Çağ İslam coğrafyacılığında önemli bir kaynak olarak sunulmuştur. Ayrıca Arap dilinde zâid harflerin, özellikle ‘Amr ismindeki vâv harfinin edebi serüveni ve simgesel işlevi detaylı şekilde incelenmiştir. Hâfız İbrahim’in Sultan II. Abdülhamid’e yönelik medih ve hiciv şiirleri analiz edilerek, dönemin siyasi atmosferindeki değişiklikler ve Abdülhamid imajının dönüşümü ortaya konmuştur. Muhammed Kürd Ali’nin Arap dilinde reform arayışları, eğitimde dilin korunması ve yaygınlaştırılması, Arap dili akademisinin kuruluşu ve çalışmaları çerçevesinde ele alınmıştır. Son olarak belâgat ilmi içerisinde önemli bir edebi sanat olan tevriye detaylı açıklanmış, klasik ve kutsal metinlerdeki örnekleriyle kavramsal çerçevesi ortaya koyulmuştur. Çalışmada tevriye ile benzer edebi sanatlar arasındaki farklar da ayrıntılı biçimde irdelenmiştir. Eser, Arap dili ve edebiyatının tarihsel gelişimi, kültürel ve toplumsal işlevleri hakkında zengin ve disiplinler arası bir perspektif sunmaktadır.
This academic work comprehensively explores the historical development of the Arabic language through the lenses of geography, philology, and poetry. Spanning from the classical to the modern era, it examines the interaction of linguistic technicalities and literary imagination, as well as the critical role of literature in social and political transformations. The geographical, economic, and military aspects of Anatolia as represented in Sharif al-Idrisi’s monumental work Nuzhetu’l-Muštāq are analyzed, highlighting the significance of this medieval Islamic geographical source. The literary journey and symbolic function of the additional letter wāw in the name ‘Amr’ in Arabic are studied thoroughly, revealing its cultural connotations. The work then investigates Hafiz Ibrahim’s transition from praise to satire in poems dedicated to Sultan Abdulhamid II, illustrating how political shifts influenced the poetic portrayal of the Sultan. Muhammad Kurd Ali's endeavors in Arabic language reform, including education, language preservation, the establishment of the Arabic Language Academy, and its activities, are discussed to underline efforts toward modernization and cultural identity reinforcement. Finally, the rhetorical art of tawriya (double entendre) is explored extensively with classical and Quranic examples, clarifying its conceptual framework and distinguishing it from related literary devices. This volume offers a rich, interdisciplinary perspective on the historical evolution and sociocultural functions of the Arabic language and literature.
Kitap Bölümleri
5 bölüm · Mevcut sayfa ve DOI kayıtlarıAtıf bilgisi
SÜLEYMAN CAN. (2025). Arap Dilinde Tarihsel Seyir: Coğrafya, Filoloji ve Şiir. Bidge Yayınları. DOI: 10.70269/GV14KR26FGOC
