DOĞUBEYAZIT'IN KENTSEL FONKSİYONLARI VE KENT İÇİ ARAZİ KULLANIMI

Özet

Bu kitap, Doğubeyazıt kentinin kentsel fonksiyonları ve kent içi arazi kullanımını kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Doğubeyazıt, Türkiye'nin doğusunda, Ağrı iline bağlı stratejik bir sınır kentidir ve tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış önemli bir yerleşim merkezidir. Doğubeyazıt'ın coğrafi konumu, fiziki çevre koşulları, iklimi, doğal afet riski ve ulaşım olanakları kentin gelişimi üzerinde belirleyici olmuştur. 1927 yılında gerçekleştirilen ilk nüfus sayımında 3950 olan nüfus, 2013 yılında 73.737'ye ulaşarak kentin kentsel bir yerleşim olduğunu göstermektedir. Kentte idari, sosyal, kültürel, ekonomik ve turizm fonksiyonları gelişmiştir. Kentte özellikle hizmet sektörü çalışan nüfusun %86'sını oluşturmakta olup, tarım sektöründeki çalışan oranı %5.23 civarındadır. Ticaret fonksiyonu da oldukça canlıdır; 2011 verilerine göre 2686 işyerinde 5446 kişi çalışmaktadır. Sanayi sektörü küçük ölçeklidir ve sanayi alanları kentin %2.3'ünü oluşturmaktadır. Doğubeyazıt, önemli bir ulaşım merkezi olup, Türkiye-İran sınır kapısı olan Gürbulak Sınır Kapısı önemli ekonomik faaliyetlere ev sahipliği yapmaktadır. Kentte, tarihsel ve doğal turizm potansiyeli yüksek ender bölgelerden biridir. Kentin alansal dağılımında konut alanları %40.87, boş alanlar %35.94, askeri alanlar %12.33, resmi-idari alanlar %1.69 ve ticaret alanları %3.84 paya sahiptir. Kentin gelişmişlik düzeyi, altyapı sorunları, siyasi olaylar ve kırsal göçlerin etkisi ile karmaşık bir yapı sergilemekte olup, kentsel gelişim açısından yeni planlamalara ihtiyaç duyulmaktadır.