ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİNDE KORUMA VE HARMONİK YÜK AKIŞI

Özet

Bu çalışma, elektrik güç sistemlerinde nonlineer yüklerin neden olduğu harmoniklerin üç fazlı dengesiz harmoniğin yük akışı analizini ele almaktadır. Güç sistemlerinde ideal durumda gerilimin sinüsoidal olması gerekir ancak doğru çalışması gereken sistem elemanlarının lineer olmaması nedeniyle harmonik distorsiyonları ortaya çıkar. Üç fazlı dengesiz harmonik yük akışı için bir algoritma geliştirilmiş olup, bu algoritma Newton-Raphson tekniği kullanılarak dengesiz sistemler için harmonik bileşenler dikkate alınarak gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen analiz metodu, nonlineer yüklerin sistemin farklı baralarına etkilerini inceleyebilmekte ve harmoniklerin enerji sistemindeki olumsuzluklarını azaltmaya yönelik filtre tasarımına veri sağlamaktadır. Kitapta ayrıca hatların koruması için kullanılan mesafe röleleri ve aşırı akım röleleri konusu detaylı şekilde ele alınmıştır. Mesafe rölelerinin çalışma prensipleri, kademe uygulamaları ve koordinasyonları açıklanmış, TEİAŞ tarafından uygulanan dört kademeli mesafe koruma sistemi örneklerle anlatılmıştır. Aynı şekilde aşırı akım rölelerinin çeşitleri, akım-zaman karakteristikleri ve koordinasyonları TÜBİTAK ve IEEE standartları dikkate alınarak verilmiş; nümerik rölelerin kullanımına yönelik örnek sayısal uygulamalar sunulmuştur. Üç farklı koruma rölesi çeşidinin enerji sistemlerinin güvenilirliğini ve seçiciliğini sağlamakta kritik rolü ortaya konmuştur. Kitap, elektrik mühendisliği alanında harmonik yük akışı ve koruma sistemlerinin tasarım ve analizinde önemli bir kaynak niteliğindedir.