ENDOTEL DİSFONKSİYONUNUN MOLEKÜLER, METABOLİK VE TERAPÖTİK BOYUTLARI
Özet
Kitap, kardiyopulmoner bypass (KPB) teknolojisinin endotel hücre disfonksiyonuna etkileri, moleküler mekanizmaları, metabolik profilleme yaklaşımları ve terapötik stratejileri kapsamlı şekilde ele almaktadır. KPB'nin kanın yapay yüzeylerle teması, shear stres, inflamasyon, oksidatif stres, hipoksi, asidifikasyon ve biyouyumsuz yüzey etkileri endotel hasarının temel nedenlerini oluşturur. Bu süreçlere bağlı olarak nitrik oksit (NO) üretiminin azalması, reaktif oksijen türlerinin artması ve proinflamatuar mediyatörlerin yükselmesi sonucu vasküler disfonksiyon gelişir. Ayrıca, endotel hücrelerinin metabolik plastiği ve yakın dönem metabolomik analizlerin önemi vurgulanmakta, özellikle arginin-NO ekseni ve amino asit metabolizmasındaki değişikliklerin klinik sonuçlarla ilişkisi üzerinde durulmaktadır. Bitkisel flavonoidlerin ve özellikle sentetik flavonoid türevlerinin endotel fonksiyonlarını iyileştirmede güçlü antioksidan, antiinflamatuvar, eNOS aktivasyonu ve iyon kanal düzenleyici etkileri olduğu belirtilmektedir. Sentetik flavonoidlerin farmakokinetik avantajları, biyoyararlanımının artırılması ve hedef özgüllüğünün geliştirilmesi klinik uygulamalara öncülük etmektedir. Klinik veriler sınırlı olmakla birlikte venöz hemodinamik iyileşmeler ve mikrosirkülasyon üzerindeki olumlu etkiler rapor edilmiştir. Sonuçta, endotel disfonksiyonunun çok bileşenli patofizyolojisine multidisipliner yaklaşımın gerekliliği, biyouyumlu gelişmiş perfüzyon sistemleri, yapay zekâ destekli yönetim ve farmakoterapötik yaklaşımlarla hasta sonuçlarının iyileştirilmesi hedeflenmektedir.
This book provides a comprehensive overview of the impacts of cardiopulmonary bypass (CPB) technology on endothelial cell dysfunction, detailing the molecular mechanisms, metabolic profiling approaches, and therapeutic strategies. CPB-related factors such as blood contact with artificial surfaces, shear stress, inflammation, oxidative stress, hypoxia, acidosis, and biocompatibility issues are identified as primary causes of endothelial injury. These insults lead to decreased nitric oxide (NO) production, increased reactive oxygen species, and elevated pro-inflammatory mediators, resulting in vascular dysfunction. The metabolic plasticity of endothelial cells and the importance of recent metabolomic analyses focusing on the arginine-NO axis and amino acid metabolism changes in relation to clinical outcomes are highlighted. The therapeutic potential of natural flavonoids and especially synthetic flavonoid derivatives is emphasized, given their strong antioxidant, anti-inflammatory, eNOS activation, and ion channel-modulating effects. Synthetic flavonoids offer pharmacokinetic advantages, improved bioavailability, and target specificity, paving the way for clinical applications. Although clinical evidence remains limited, improvements in venous hemodynamics and microcirculation have been reported. In conclusion, the multifaceted pathophysiology of endothelial dysfunction requires a multidisciplinary approach, combining bio-compatible advanced perfusion systems, artificial intelligence-aided management, and pharmacotherapeutic interventions to enhance patient outcomes.
Kitap Bölümleri
3 bölüm · Mevcut sayfa ve DOI kayıtlarıAtıf bilgisi
Kadir Eği. (2025). ENDOTEL DİSFONKSİYONUNUN MOLEKÜLER, METABOLİK VE TERAPÖTİK BOYUTLARI. Bidge Yayınları. DOI: 10.70269/IM5LIGBQJL5N
