Göbeklitepe Anıtsal Yapılarının Seramik Form ve Yüzeylerde Yorumlanması
Özet
Bu tez çalışması, Göbeklitepe'nin anıtsal yapılarının seramik form ve yüzeylerde yorumlanmasını kapsamaktadır. Göbeklitepe, yaklaşık 12.000 yıl öncesine tarihlenen Neolitik dönemin önemli bir arkeolojik alanıdır ve T biçimli megalitik taş sütünlar ile kabartma hayvan betimlemeleri içermektedir. Çalışmada, Göbeklitepe benzeri dünyadaki diğer anıtsal yapılar (Stonehenge, Karahantepe, Harbetsuvantepe, Nevali Çori gibi) karşılaştırılmış ve yapının benzersiz özellikleri ortaya konmuştur. Ayrıca, hayvan sembollerinin tarihsel ve kültürel bağlamları incelenmiş; yılan, boğa, turna, tilki, domuz, aslan ve akbaba gibi figürlerin anlamına değinilmiştir. Tezin ikinci bölümünde, sanatçılar Hasan Rastgeldi, Ned Pamphilon, Erdinç Bakla, Rıza Tan Buğra Özer, Ferit Cihat Sertkaya gibi isimlerin Göbeklitepe'yi konu alan sanatsal çalışmaları incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Göbeklitepe anıtsal yapılarının karakteristik özelliklerine dayanarak yapılan seramik form ve duvar uygulamaları detaylandırılmıştır. Bu uygulamalarda şamotlu seramik çamuru kullanılmış, hayvan betimlemeleri soyutlanarak seramik formlara işlenmiş ve mangan oksit ile sür-sil renklendirme tekniği uygulanmıştır. Toplam 20 adet sanatsal seramik çalışması gerçekleştirilmiş ve yapılan eskizlerden başlayarak pişirme ve renklendirme süreçleri ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Sonuç olarak, bu çalışmanın Göbeklitepe'nin tarihi ve kültürel önemi kadar, seramik sanatına da yenilikçi ve kişisel bir bakış açısı kazandırdığı ifade edilmektedir.
This thesis study focuses on the interpretation of the monumental structures of Göbeklitepe through ceramic form and surface applications. Göbeklitepe, an archaeological site dating back approximately 12,000 years to the Neolithic period, features T-shaped megalithic pillars and bas-relief animal depictions. The study compares Göbeklitepe with other similar global monuments such as Stonehenge, Karahantepe, Harbetsuvantepe, and Nevali Çori, highlighting the distinctive features of the site. Additionally, the symbolic meanings of animals depicted, including snakes, bulls, cranes, foxes, wild boars, lions, and vultures, are explored in their historical and cultural contexts. The second part of the thesis examines artistic works inspired by Göbeklitepe by artists like Hasan Rastgeldi, Ned Pamphilon, Erdinç Bakla, Rıza Tan Buğra Özer, and Ferit Cihat Sertkaya. The third section details ceramic form and wall applications based on characteristic features of Göbeklitepe's monumental structures. Using chamotte clay, the animal motifs were abstracted and integrated into ceramic forms, colored with manganese oxide employing the brush-and-wipe technique. In total, twenty artistic ceramic works were produced, with detailed explanations from sketches through firing and decoration stages. Conclusively, the study asserts its contribution not only to the understanding of Göbeklitepe's historical and cultural importance but also offers an innovative and personal perspective to contemporary ceramic art.
Atıf bilgisi
Mehmet TOPRAKLI. (2023). Göbeklitepe Anıtsal Yapılarının Seramik Form ve Yüzeylerde Yorumlanması. Bidge Yayınları.
