GÖRSEL DOKU VE KÜLTÜREL SÜREKLİLİK: TÜRK TEKSTİL SANATINDA YORUMLAR
Özet
Bu kitap, geleneksel Türk tekstil sanatının biçimsel ve kavramsal boyutlarını disiplinlerarası bir yaklaşımla incelemektedir. Çalışmada, Çankırı yöresine ait kilimler tasarım şemaları açısından analiz edilerek, motiflerin zemine yerleştirilme biçimleri üzerinden beş temel kompozisyon şeması ortaya konmuştur. Çankırı kilimleri, Anadolu'daki diğer halk dokumalarıyla benzerlik gösterse de kendine özgü renk ve desen özellikleri barındırır. Ayrıca, Gerede ilçesinde yapılan iğne oyalarının grafiksel ve morfolojik analizleri yapılmış; daire, oval, kare, dikdörtgen, üçgen, yıldız gibi geometrik motiflerin farklı tasarım ilkeleriyle oluşturulduğu saptanmıştır. Bu oyalar, firkete oyası ve tığ oyasının kombinasyonlarıyla zenginleştirilir. Son bölümde, çağdaş dokuma sanatında figüratif anlatımın önemli örneği Erin M. Riley’nin çalışmaları incelenmiş; sanatçının geleneksel goblen tekniğini fotoğrafik figürasyonla birleştirerek dijital çağın görsel kültürünü ve mahremiyet konularını dokuma aracılığıyla ifade ettiği vurgulanmıştır. Riley’nin işlerinde, kadın bedeni, travma, kimlik ve toplumsal meseleler fotoğrafik detaylarla yansıtılırken, dokuma üretiminin yavaşlığı dijital hızla ters düşen eleştirel bir duruş sunmaktadır. Böylece kitap, Türk tekstil sanatının tarihsel sürekliliği ve güncel yorumlarının yanı sıra çağdaş dokuma sanatındaki dönüşümleri de kapsamaktadır.
This book offers an interdisciplinary examination of the formal and conceptual dimensions of traditional Turkish textile art. The study analyzes kilims from the Çankırı region in terms of design schemes, identifying five fundamental compositional patterns based on the arrangement of motifs on the surface. While Çankırı kilims exhibit similarities with other Anatolian folk textiles, they also possess distinctive color and pattern characteristics. Additionally, the paper provides a graphic and morphological analysis of needle lace (iğne oyası) from the Gerede district, revealing the use of geometric motifs such as circles, ovals, squares, rectangles, triangles, and stars, arranged according to various design principles. These laces are often enriched with the combination of firkate lace and crochet work. The final section explores the contemporary textile art of Erin M. Riley, highlighting how the artist merges traditional gobelin weaving with photographic figuration to express themes of digital culture and privacy. Riley’s works portray subjects like the female body, trauma, identity, and social issues through photographic details, while the slow weaving process offers a critical counterpoint to the rapidity of digital consumption. Thus, the book covers not only the historic continuity and contemporary interpretations of Turkish textile art but also the transformative trends in contemporary weaving art.
Kitap Bölümleri
3 bölüm · Mevcut sayfa ve DOI kayıtlarıAtıf bilgisi
FİKRET YALIN. (2025). GÖRSEL DOKU VE KÜLTÜREL SÜREKLİLİK: TÜRK TEKSTİL SANATINDA YORUMLAR. Bidge Yayınları. DOI: 10.70269/51B1RCVGOTTP
