Havacılık Sektöründe Yedek Parça Envanter Problemlerine Simülasyon ve Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Entegre Çözüm
Özet
Bu çalışma, havacılık bakım-onarım sektöründe bulunan yedek parça envanter problemlerine entegre bir çözüm sunmayı hedeflemektedir. Çalışmada, uçaklardan sökülen ve atölyeye gönderilen arızalı komponentlerin bakım önceliklerinin belirlenmesi için Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden VIKOR kullanılmıştır. Ayrıca stokastik yapıya sahip atölye iş akışının modellenmesi ve iyileştirilmesi amacıyla simülasyon yöntemi uygulanmıştır. Simülasyon çıktılarının değerlendirilmesi için ise ENTROPİ yöntemiyle kriter ağırlıkları belirlenmiş ve PROMETHEE yöntemi ile en uygun senaryo seçilmiştir. Atölye verileri 2016-2018 yıllarına ait iş emir raporlarıyla desteklenmiş, Pareto Kuralı sayesinde atölyeye en fazla uğrayan 124 parça tipi belirlenmiştir. ARENA yazılımı ile oluşturulan simülasyon modeli, parça gelişleri, test, tamir, modifikasyon gibi süreçleri kapsamaktadır. Farklı personel ve test cihazı sayıları kullanılarak oluşturulan 12 senaryo simüle edilmiş ve performans kriterlerine göre karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, parçaların sadece stok miktarlarına bağlı olarak değil, çok sayıda kriter göz önüne alınarak tamir önceliklerinin belirlenmesi gerektiğini göstermektedir. Elde edilen sonuçlar atölye iş akışlarının iyileştirilmesi, kaynak kullanımının artırılması ve maliyetlerin optimal düzeye getirilmesi açısından önem taşımaktadır. Çalışma, havacılık sektöründe ÇKKV ve simülasyonun entegre edilerek uygulandığı ilk kapsamlı çalışma olup, ileride tüm atölyelere yaygınlaştırılması önerilmektedir.
This study aims to provide an integrated solution to spare parts inventory problems in the aerospace Maintenance, Repair, and Overhaul (MRO) sector. Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods, specifically the VIKOR technique, are utilized to prioritize defective aircraft components sent to workshops for repair. Due to the stochastic nature of repair processes, simulation modeling via ARENA software is conducted to analyze and improve workshop workflows and resource utilization. Performance criteria from the simulation outputs are weighted objectively using the ENTROPY method, and the PROMETHEE approach ranks alternative scenarios to select the optimal resource allocation plan. Data from 2016-2018 operational records are employed, and the Pareto Principle filters the most critical 124 part types for analysis. The simulation model captures key repair processes including arrivals, testing, repair, and modification, simulating 12 scenarios with varying personnel and equipment levels. Findings emphasize that repair prioritization should consider multiple criteria beyond mere stock levels, ensuring efficient repair scheduling, improved workflow, and cost optimization in the workshop. This work represents the first integrated application of MCDM and simulation within the aviation MRO context and recommends future extension across all company workshops.
Atıf bilgisi
Emre EKİN. (2023). Havacılık Sektöründe Yedek Parça Envanter Problemlerine Simülasyon ve Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Entegre Çözüm. Bidge Yayınları.
