İstanbul Sirkeci Erken Bizans Dönemi Yapı Kalıntılarına Ait Harçların Karakterizasyonu ve Onarım Harcı Önerileri
Özet
Bu çalışma, İstanbul Tarihi Yarımada’nın Sirkeci Bölgesi’nde, Marmaray Projesi kapsamında gerçekleştirilen arkeolojik kurtarma kazılarında bulunan Erken Bizans Dönemi yapı kalıntılarının harç ve sıva örnekleri üzerinde yapılmış kapsamlı karakterizasyon çalışmalarını ele almaktadır. 5. yüzyıldan 7. yüzyıla tarihlenen harç ve sıvaların kimyasal, mineralojik, petrografik, mekanik ve fiziksel özellikleri detaylıca incelenmiştir. Örneklerde bağlayıcı olarak ağırlıklı biçimde kaymak kireç kullanılmış olup, dolgu malzemeleri arasında tuğla kırığı, kireçtaşı ve çeşitli doğal agregalar bulunmaktadır. Araştırma, malzemelerin tarihsel döneme olan aidiyetini ve üretim teknolojilerini ortaya koymanın yanında, özgün harçlara benzer nitelikte onarım harçları önerileri sunmaktadır. Onarım malzemelerinin özgün malzemeyle uyumunun sağlanması koruma açısından önem taşırken, laboratuvar ortamında üretilecek harç karışımlarının test edilerek uyumluluğunun kesinleştirilmesi gerekliliği vurgulanmıştır. Bu çalışma, ergin tekniklerle desteklenen basit analizlerin birlikte değerlendirilmesiyle, tarihi yapı malzemelerinin detaylı bir şekilde analiz edilmesinin mümkün olduğunu göstermiştir. Sonuçta harç ve sıvaların detaylı karakterizasyonu, yapıların restorasyonunda özgünlük ve dayanıklılığı koruyan onarım uygulamalarına katkı sunmaktadır.
This study focuses on the comprehensive characterization of mortar and plaster samples from Early Byzantine Period structural remains excavated during archaeological rescue excavations in the Sirkeci area of Istanbul's Historic Peninsula, conducted under the Marmaray Project. The samples, dating from the 5th to the 7th century, were analyzed through chemical, mineralogical, petrographic, mechanical, and physical methods. Lime putty was identified as the main binder, with fillers including brick fragments, limestone, and various natural aggregates. The research not only defines the historical period and production techniques of these materials but also proposes repair mortars similar to the originals for restoration use. Emphasis is placed on the necessity of laboratory testing of proposed mortars to confirm their compatibility with original materials to ensure conservation efficacy. The study highlights that a combination of advanced and simple analytical methods can effectively characterize historic construction materials. Overall, the detailed characterization of historical mortars and plasters provides essential insight for developing restoration materials that preserve authenticity and durability in heritage conservation projects.
Atıf bilgisi
TÜLAY UĞUR. (2024). İstanbul Sirkeci Erken Bizans Dönemi Yapı Kalıntılarına Ait Harçların Karakterizasyonu ve Onarım Harcı Önerileri. Bidge Yayınları.
