KENTSEL KIRILGANLIK HARİTASI: Malatya Örneğinde Kamusal Hizmetlere Erişim ve Mekânsal Eşitsizlik

Özet

Bu çalışma, Malatya örneği üzerinden yerel hizmetlere erişim ve mekânsal eşitsizliği inceleyerek kentsel kırılganlık haritası oluşturmayı amaçlamaktadır. Kent mekânının tarihsel, toplumsal ve ekonomik süreçlerle şekillendiği vurgulanmakta; özellikle yerel hizmetlerin (eğitim, sağlık, ulaşım, altyapı) mekânsal dağılımının kentteki eşitsizliklerin temel göstergesi olduğu ifade edilmektedir. Türkiye’de kentleşme tarihsel süreçler ışığında ele alınmış, Osmanlı’dan Cumhuriyet dönemine, 1980 sonrası neoliberal politikaların etkisine kadar detaylı tarihsel analiz yapılmıştır. Malatya özelinde ise çevreyolu altı ve üstü ayrımı sosyo-ekonomik farklılaşmayı göstermekte ve yerel hizmetlerin dağılımı bu ayrımla paralellik göstermektedir. Turgut Özal mahallesi prestijli ve yüksek hizmet alan bir bölgede yer alırken, Melekbaba mahallesi düşük gelirli, dezavantajlı ve hizmet erişimi zayıf bir alan olarak ortaya çıkmaktadır. Bu mekânsal ve toplumsal farklılaşma afetlere karşı kırılganlıkları derinleştirmekte, eşitsizlikleri açıkça görünür kılmaktadır. Sonuçta, kentsel hizmet planlamasında eşitlikçi yaklaşımların benimsenmesi, yerel yönetimlerin teknik kapasitesinin yanı sıra sosyal adalet perspektifiyle hareket etmesi gerektiği vurgulanmıştır. Çalışma, Malatya örneğinin Türkiye genelindeki kentleşme ve mekânsal eşitsizlik sorunlarına ışık tutabileceğini belirtmektedir.