KISAS-I RABGÛZÎ’NİN TAHRAN VE LONDRA NÜSHALARINDAKİ MÜSTENSİH MÜDAHALELERİ

Özet

Bu çalışma, Rabgûzî'nin Kısas-ı Enbiyâ adlı eserinin Tahran ve Londra nüshalarında müstensih müdahalelerini incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, her iki nüsha müstensihlerinin metne yaptıkları bilinçli ve bilinçsiz müdahaleleri ortaya koymak ve bu müdahalelerin dilsel, kültürel ve tarihi bağlamını çözümlemektir. Kitap, istinsah, nüsha ve müstensih kavramlarına dair genel bilgi sunmakta ve ardından her iki nüshadaki müstensih müdahalelerini değerlendirmektedir. Araştırma, özellikle nüshalar arasında görülen farklılıkların müstensihlerin dil hakimiyeti, bilgi birikimi, dikkat düzeyi ve motivasyonlarıyla nasıl ilişkili olduğunu ortaya koyar. Tahran nüshasının müstensihi, metni titizlikle ve özenle kopyalarken, Londra nüshası müstensihlerinin bazen dalgınlık, bazen de dilsel bilgi eksikliği nedeniyle metinde çeşitli farklılıklar yarattıkları belirlenmiştir. Bu durum, iki nüshada farklı istinsah amaçları ve okuyucu kitlelerinin bulunduğu sonucunu desteklemektedir. Tahran nüshasının koleksiyonerlere yönelik detaylı ve eksiksiz bir metin olduğu; Londra nüshasının ise medrese öğrencileri için ders kitabı olarak kullanıldığı düşünülmektedir. Müstensihlerin metne yaptıkları müdahaleler arasındaki farklar, dilde zaman içindeki değişimleri, çeşitli diyalekt özelliklerini ve metnin tarihsel bağlamını anlamada önemli bir kaynak sunmaktadır. Böylece çalışma, her iki nüsha ile ilgili yeni dilsel ve kültürel bilgiler üretmekte ve Türkoloji alanında Rabgûzî'nin Kısas-ı Enbiyâ eserine dair kıymetli katkılar sağlamaktadır.