KÜLTÜR VARLIKLARINI KORUMA VE ONARIM ALANINDA CALİSMALAR-I
Özet
Bu eser, kültürel mirasın korunması ve onarımı alanında uzman çalışmalar içermektedir. Birinci bölümde, tarihi el yazmalarında kullanılan demir-mazı mürekkebinin kimyası, bozulma mekanizmaları, analiz yöntemleri ve konservasyonu detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Demir-mazı mürekkebi, demir sülfat, tanenler, Arap zamkı gibi bileşenlerden oluşmakta ve kağıt veya parşömen üzerinde asit hidrolizi, oksidasyon gibi yollarla bozulmaya sebep olmaktadır. Bozulma izleri renk değişimi, çatlamalar ve destek kaybı şeklinde ortaya çıkar. Analizler için XRF, FTIR, Raman, Mössbauer spektroskopisi gibi tahribatsız ve mikro-tahribatlı yöntemler kullanılırken, koruma için önleyici çevre kontrolleri ile kalsiyum fitat/kalsiyum bikarbonat gibi aktif koruma yöntemleri önerilmektedir. İkinci bölümde ise çözücülerin tarihi gelişimi, kimyasal sınıflandırılması, konservasyondaki önemi ve kullanılan çözücü türleri ele alınmıştır. Çözücülerin fiziksel, kimyasal ve solvatokromik özellikleri, seçiminin anlaşılmasında ve doğru uygulanmasında kritik rol oynar. Özel olarak, hidrokarbonlar, alkoller, ketonlar, eterler, esterler, halojenli organik çözücüler ve çevre dostu çözücüler detaylandırılmıştır. Üçüncü bölümde ise ahşap kültür varlıklarında görülen bozulma mekanizmaları ve türleri incelenmiştir. Ahşabın yapısal özelliklerinden kaynaklanan budaklar, reçine keseleri, ur ve lif kıvrıklığı gibi kusurlar ile fiziksel (kırılma, çatlama, birleşim yerlerinden ayrılma), kimyasal ve biyolojik bozulmalar (mantarlardan böceklere) detaylıca açıklanmıştır. Ayrıca niteliksiz onarımların, uygunsuz malzeme kullanımının ve vandalizm gibi insan kaynaklı zararların ahşap eserlerin bütünlüğünü tehdit ettiği vurgulanmıştır. Koruma ve restorasyonun bilimsel ve etik temeller üzerine kurulması gerektiği, eserlerin gelecek nesillere sağlıklı aktarımı için disiplinlerarası işbirliği ve dikkatli bakım önerilmektedir.
This publication covers specialized studies in the field of cultural heritage conservation and restoration. The first section provides an in-depth analysis of iron-gall ink (demir-mazı mürekkebi) used in historical manuscripts, focusing on its chemistry, degradation processes, analytical techniques, and conservation methods. Iron-gall ink comprises iron sulfate, tannins, and Arabic gum and causes degradation through acid hydrolysis and oxidation on paper or parchment substrates. Degradation manifests as color changes, cracking, and substrate loss. Analytical methods include non-destructive and micro-destructive techniques such as XRF, FTIR, Raman, and Mössbauer spectroscopy. Conservation approaches range from preventive environmental controls to active treatments like calcium phytate/calcium bicarbonate applications. The second part discusses the historical development, chemical classification, significance, and types of solvents used broadly in conservation. The critical role of solvents’ physical, chemical, and solvatochromic properties in correct selection and application is emphasized, with detailed coverage of hydrocarbons, alcohols, ketones, ethers, esters, halogenated organics, and eco-friendly solvents. The third part investigates deterioration mechanisms and types found in wooden cultural heritage materials. Anatomical defects such as knots, resin pockets, burls, and grain deviations, alongside physical (breakage, cracking, joint failure), chemical, and biological deteriorations (fungi, insects) are exhaustively discussed. Additionally, the detrimental effects of poor-quality repairs, inappropriate materials, and vandalism on wooden artifacts are stressed. The necessity of conducting conservation and restoration on scientific and ethical grounds and the imperative of interdisciplinary collaboration and careful maintenance for sustainably transmitting cultural wood heritage to future generations are highlighted.
Kitap Bölümleri
3 bölüm · Mevcut sayfa ve DOI kayıtlarıAtıf bilgisi
YAŞAR SELÇUK ŞENER. (2025). KÜLTÜR VARLIKLARINI KORUMA VE ONARIM ALANINDA CALİSMALAR-I. Bidge Yayınları. DOI: 10.70269/7N6THSBNVKUG

