Mimarlık Bilimlerinde Güncel Akademik Çalışmalar
Özet
Bu çalışma, mimarlık bilimlerinde kültür, mekân ve toplumsal yaşam arasındaki etkileşimleri inceleyerek mimari mekânın kültürel pratiklerle nasıl şekillendiğini ve toplumsal ilişkilerin mekânsal ortam üzerindeki etkisini ortaya koymaktadır. Safranbolu, Kyoto ve Fes gibi tarihî kentsel örnekler üzerinden yapılan karşılaştırmalı analizlerde, mimari mekân ile kültürel pratikler arasında kademeli mekânsal hiyerarşi, eşik mekânların sosyal etkileşimdeki önemi, yerel malzeme kullanımı ve kolektif belleğin rolü gibi ortak mekânsal ilkeler tespit edilmiştir. Mimari mekânın sadece fiziksel bir çevre olmadığı, aynı zamanda toplumsal ve kültürel ilişkiler ile gündelik yaşama olan etkisiyle dinamik bir üretim süreci olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca biyomimetik ve parametrik tasarım yaklaşımları incelenerek, doğadan ilham alan adaptif, modüler ve esnek yapılar mimarlık bağlamında değerlendirilmiştir. Örneğin, torbalı güve tırtılının çevresel malzemelerle oluşturduğu parametrik kabuk yapısı, mimarlıkta sürdürülebilir ve performans odaklı tasarımlar için biyomimikri perspektifinden bir model sunmaktadır. Modernist ideolojinin Pruitt-Igoe konut kompleksi örneğinde yaşadığı toplumsal, mekânsal ve işlevsel başarısızlıkları da ele alınarak, mimarlıkta kullanıcı deneyimi ve bağlamsal duyarlılığın önemine vurgu yapılmıştır. Yeraltı mekânlarının biyofilik tasarım ilkeleri ışığında kentsel dolaşıma entegre edilmesiyle, hem mekanın estetik ve deneyimsel boyutunun zenginleştiği hem de modern Flâneur deneyiminin yeraltı mekânlarında yeniden üretilebileceği savunulmaktadır. Sonuç olarak, mimarlık disiplininde kültürel bağlamın ve toplumsal pratiklerin dikkate alınmasının, sürdürülebilir, kimlikli ve deneyim odaklı mekânsal üretim için gerekli olduğu belirtilmiştir.
This study explores the interactions between culture, space, and social life within architectural sciences, revealing how architectural space is shaped by cultural practices and social relationships impact spatial environments. Comparative analyses of historic urban examples such as Safranbolu, Kyoto, and Fes identify shared spatial principles including hierarchical gradations of public and private spaces, the social significance of threshold spaces, the role of local materials, and collective memory. It is concluded that architectural space is not merely a physical environment but a dynamic production process influenced by social and cultural relations as well as everyday life. Additionally, biomimetic and parametric design approaches are examined, highlighting nature-inspired adaptive, modular, and flexible structures as models for sustainable and performance-oriented architectures. The study also critically assesses the failures of modernist ideology as exemplified in the Pruitt-Igoe housing complex, emphasizing the importance of user experience and contextual sensitivity in architecture. Furthermore, integrating subterranean spaces with biophilic design principles enriches their aesthetic and experiential qualities and enables the reproduction of the modern Flâneur’s experience underground. Ultimately, the research underlines the necessity of considering cultural context and social practices in architectural disciplines for sustainable, identity-rich, and experience-focused spatial production.
Kitap Bölümleri
4 bölüm · Mevcut sayfa ve DOI kayıtlarıAtıf bilgisi
Prof. Dr. Murat DAL & Dr. Öğr. Üyesi Lale KARATAŞ BİLLOR. (2026). Mimarlık Bilimlerinde Güncel Akademik Çalışmalar. Bidge Yayınları. DOI: 10.70269/L61P2ORETYVX

