Sinemada Anlamın İzini Sürmek
Özet
Bu kitap, sinema metni ve anlam yapısını Roland Barthes'ın göstergebilimsel ve mitolojik kuramı çerçevesinde analiz ederek sinemanın ideolojik, psikanalitik ve politik katmanlarını ortaya koymaktadır. Öne çıkan çalışmalar arasında Jordan Peele'nin "Us" filmi analizleri yer almakta ve Mbembe'nin nekropolitika, Gramsci'nin hegemonya teorileri ile Fanon'un postkolonyal eleştirileri sentezlenmektedir. Us filminin, Amerikan Rüyası'nın altında yatan ırk ve sınıf şiddetini sembolik göstergelerle ifade ettiği ve mitlerin göstergebilimsel açılımıyla toplumsal baskıyı görünür kıldığı vurgulanmaktadır. Ayrıca, Disney'in "Pocahontas" filmi Barthes'ın mit kavramı, Edward Said'in postkolonyal eleştirileri ve Spivak'ın postkolonyal feminist yaklaşımıyla incelenerek, sömürgeci anlatıların nasıl romantize edilip masumlaştırıldığı gösterilmektedir. Janet Rogers'ın şiiri ise, bu mitolojik anlatıya karşı yerli kimliğini ve tarihsel gerçekleri savunan şairane karşı-anlatı örneği olarak sunulmaktadır. Azerbaycan sinemasından "Təhminə" filmi ise, toplumsal cinsiyet rolleri, birey-toplum çatışması ve geleneksel değerlerin birey üzerindeki etkileri bağlamında Barthes'ın göstergebilimsel analiz yöntemiyle çözümlemektedir. Sosyalist ideolojinin görsel inşası ekseninde Sovyet sineması, ideoloji ile kültürel üretim arasındaki dinamik ve gerilimli ilişkiler bağlamında ele alınmış, sinemanın sadece propaganda aracı değil, kültürel dönüşüm ve ideolojik müzakere alanı olduğu vurgulanmıştır. Türkiye tiyatro tarihi ise, Ses Tiyatrosu merkezli kronolojik ve sosyolojik perspektifle değerlendirilmiş; Cumhuriyet öncesi ve sonrası dönemin tiyatro gelişimi, operetlerin ve modern tiyatro akımlarının Türkiye sahnesine taşınması detaylandırılmıştır. Haldun Dormen'in öncülüğünde başlayan kurumsallaşma, Kent Oyuncuları, Dostlar Tiyatrosu ve daha sonra Ferhan Şensoy'un Ortaoyuncular tiyatrosuyla devam eden süreç, tiyatronun metin, mekân, yönetim ve oyunculuk bakımından dönüşümüyle ele alınmıştır. Kitap, Türkiye tiyatrosunun sosyolojik, kültürel ve ideolojik yapısını da analiz ederken, tiyatronun toplumsal muhalefet, politika ve kentsel dönüşümle ilişkisini göstermektedir.
This book meticulously explores the multilayered structure of cinematic texts and meanings through Roland Barthes's semiotic and mythological framework, unveiling ideological, psychoanalytic, and political dimensions in film. Key studies include analyses of Jordan Peele’s film "Us," which integrates Mbembe's necropolitics, Gramsci's hegemony, and Fanon's postcolonial critiques to articulate the race and class violence underlying the American Dream through symbolic signs and myths decoded semiotically. Disney’s "Pocahontas" is critically examined via Barthes's myth theory, Edward Said’s postcolonial critique, and Spivak’s feminist lens, revealing how colonial narratives are romanticized and sanitized, with Janet Rogers’ poetry presenting a poignant counter-narrative re-centering indigenous identity and historical truth. Azerbaijan’s "Təhminə" film is analyzed employing Barthes's semiotics to discuss gender roles, societal conflicts, and traditional values impacting the individual. Soviet cinema’s ideological construction reflects the volatile interplay between ideology and culture, illustrating cinema as a domain not only of propaganda but cultural negotiation and transformation. Turkey’s theater history focuses on the Ses Theatre, chronicling its pivotal role from Ottoman times through the Republican period with the introduction of operettas and modern theater movements. The institutionalization initiated by Haldun Dormen, continued by Kent Actors, Dostlar Theatre, and Ferhan Şensoy’s Ortaoyuncular, marks significant evolution in theatrical text, space, management, and acting styles. The book discusses Turkish theater’s sociology, culture, and ideology, highlighting theater’s engagement with social opposition, politics, and urban transformation.
Kitap Bölümleri
6 bölüm · Mevcut sayfa ve DOI kayıtlarıAtıf bilgisi
NURDAN AKINER. (2025). Sinemada Anlamın İzini Sürmek. Bidge Yayınları. DOI: 10.70269/PX5TFLOTP9BP
