Toplumsal Dönüşümün Kültürel, İdeolojik ve Psiko-sosyal Boyutları

Özet

Bu kitap, Türkiye'de toplumsal dönüşümün kültürel, ideolojik ve psiko-sosyal boyutlarını kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Annelik kavramının Osmanlı'dan Cumhuriyet'e kadar tarihsel süreçte geçirdiği dönüşümü, modernleşme ve milliyetçilik çerçevesinde inceler. Annelik, biyolojik bir rolün ötesinde devlet ideolojisinin, toplumsal cinsiyet rejiminin ve ulus inşasının önemli bir aracı olarak konumlandırılmıştır. 1980 sonrası feminist yaklaşımlar, anneliğin toplumsal olarak inşa edilen, patriyarkal bir kimlik olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, annelik mitinin kültürel ve dini boyutları, atasözleri, deyimler, İslam kültürü ve medya temsilleri aracılığıyla nasıl biçimlendirildiği detaylandırılmıştır. Medya temsilleri, özellikle televizyon dizileri, reklamlar ve sinemada anneliğin fedakâr, acılı, sabırlı anne arketipleri ve dijital çağda “mükemmel anne” ideali olarak çok katmanlı bir yapı sergilediği belirtilmektedir. Bilişsel geliştirme başlığı altında, günümüz neoliberal biyomedikal toplumunda bilişsel performansın farmakolojik yollardan artırılması yaşamın bir politikası olarak irdelenmiştir. Tıbbileştirme, farmasötikalizasyon ve biyotıbbileştirme kavramları çerçevesinde bilişsel geliştirmenin etik ve sosyal boyutları; rekabet, verimlilik, neoliberal özneleşme ve biyoiktidar kavramları ile ilişkilendirilmiştir. Kişilerarası iletişim engelleri ise bilişsel yanlılıklar, önyargılar, dilsel zorluklar ve sosyo-kültürel bariyerler bağlamında kuramsal bir perspektifle analiz edilerek; halo etkisi, kalıp yargılar, suçlayıcı sen dili, kutuplarda düşünme, niyet atfetme gibi faktörlerin iletişimde aksamaya neden olduğu belirtilmiştir. Gramsci’nin hegemonya teorisi ise ideoloji, kültür, organik entelektüeller ve medya ilişkileri ekseninde tartışılmıştır. Hegemonya, rıza ve tahakküm arasındaki diyalektik ilişki, kültürel hegemonya kavramı ve karşı hegemonya mücadelesi detaylandırılmış, medya aracılığıyla ideolojik hegemonya süreçleri açıklanmıştır. Son olarak, kentsel arama kurtarmada görev alan personeli bekleyen fiziksel, kimyasal, biyolojik ve psikolojik riskler ile bu risklerin azaltılması için yapılması gerekenler ele alınmıştır. Kitap, toplumsal dönüşümlerin çok boyutlu yapısını tarihsel, kültürel, ideolojik ve bireysel deneyimler bağlamında bütüncül bir şekilde sunmaktadır.