Türkçe eğitimi araştırmaları
Özet
Bu kitap, Türkçe öğretiminde anlatma esasına dayalı metinlerde kurmacanın temel unsurlarını incelemekte ve bu unsurlar arasında bakış açısı, anlatıcı, yapı, tema, kişiler, zaman ve mekânın önemini vurgulamaktadır. Okuma ve anlama becerilerinin gelişimi için metin unsurlarının doğru analiz edilmesi gerektiği belirtilmektedir. Kurmaca metinlerde anlatıcılar beş türde sınıflandırılmıştır: tanrısal, kahraman, tanık, karma ve ikinci kişi anlatıcı. Yapı unsuru ise çatışma temelli olup, çatışmaların türleri kişi-kişi, kişi-toplum, kişi-doğa ve kişi-kendi içi çatışmaları olarak tanımlanmıştır. Temalar edebiyat eserlerinin temel fikirlerini oluşturur ve metin yapısı ile doğrudan ilişkilidir. Kişiler baş kahramandan rakip güçlere, yönlendirici ve alıcılara kadar farklı rollerde sınıflandırılır. Zaman metnin anlatımında dört boyutta ele alınır: vaka zamanı, anlatma zamanı, yazma zamanı ve okuma zamanı. Mekân ise olayların geçiş yeri olarak hem gerçek hem de hayâlî olabilir ve eserde karakter psikolojisi ve atmosfer yaratmada önemli rol oynar. Ayrıca, kitap Türkçe ders kitaplarında geçen tema değerlendirme ve metin altı sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisi doğrultusunda incelenmesine de yer verir. Bu incelemede soruların büyük çoğunluğunun hatırlama ve anlama düzeyinde olduğu, ancak üst düzey bilişsel beceriler olan analiz, değerlendirme ve yaratma düzeyindeki soruların oldukça az bulunduğu ortaya konmuştur. Bu durum, öğrencilerin eleştirel düşünme ve yaratıcı becerilerinin gelişimi için ders kitapları içeriklerinin iyileştirilmesi gerekliliğini göstermektedir. Ayrıca yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan C1 seviyesindeki bir ders kitabındaki metin altı sorularının da ağırlıklı olarak alt düzey bilişsel becerileri ölçtüğü görülmüştür. Sonuç olarak, eğitim materyallerinde üst düzey bilişsel becerileri teşvik eden etkinlik ve sorulara daha fazla yer verilmesi önerilmektedir.
This book examines the fundamental elements of fiction in narrative-based texts used in Turkish language teaching, highlighting the importance of perspective, narrator, structure, theme, characters, time, and setting among these elements. It emphasizes the need for accurate text analysis for the development of reading and comprehension skills. Narrators in fictional texts are classified into five types: omniscient, protagonist, witness, multiple, and second-person narrators. The element of structure is based on conflict, with four types defined: character vs. character, character vs. society, character vs. nature, and character vs. self-conflict. Themes represent the core ideas of literary works and relate directly to text structure. Characters are classified into roles such as main protagonist, opposing force, director, and recipient. Time is discussed in four aspects: event time, narration time, writing time, and reading time. Setting serves as the scene for events, can be both real or imaginative, and plays a significant role in conveying character psychology and atmosphere. Additionally, the book includes an analysis of theme evaluation and text-based questions in Turkish textbooks according to the Revised Bloom's Taxonomy. It reveals that most questions focus on lower-level recall and comprehension, with very few questions targeting higher-order skills like analysis, evaluation, and creation. This indicates a need to improve textbook content to foster students' critical thinking and creativity skills. Moreover, an examination of a C1-level Turkish language coursebook for international students shows that the majority of text-based questions also assess lower-level cognitive skills. The overall conclusion advocates for a greater inclusion of activities and questions that promote higher-order cognitive skills in educational materials.
Kitap Bölümleri
3 bölüm · Mevcut sayfa ve DOI kayıtlarıAtıf bilgisi
Elif AKTAŞ. (2024). Türkçe eğitimi araştırmaları. Bidge Yayınları. DOI: 10.70269/R8XXXJY838XK
