Türkiye Ekonomisinde Güncel Dinamikler: Makroekonomi, Enerji, İklim ve Tüketim

Özet

Türkiye ekonomisinde güncel dinamikler kapsamındaki bu kitap, makroekonomi, enerji, iklim değişikliği ve hanehalkı tüketimi alanlarını disiplinler arası bir yaklaşımla analiz etmektedir. Kamu özel işbirliği projelerinin ekonomik etkileri, özellikle altyapı yatırımlarına ilişkin makroekonomik dalgalanmaların kamu maliyesine etkileri ele alınmıştır. Elektrik piyasası ve maliyet enflasyonu arasındaki şok ve volatilite ilişkisi DCC-GARCH modeliyle incelenmiş; elektrik endeksinin maliyet enflasyonuna etkisinin kısa vadede güçlü ancak uzun vadede sınırlı olduğu bulunmuştur. Hanehalkı tüketim harcamalarının gelir ve harcama gruplarına göre gelişimi detaylı olarak incelenmiş; konut, kira ve ulaştırma harcamalarının artışı ile gıda harcamalarının azaldığı gözlemlenmiştir. İklim değişikliği ve borsa performansı arasındaki ilişkiyi irdeleyen bölümde, karbon emisyonu ve küresel sıcaklık artışının borsa değerleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı, iklim değişikliğinin finansal piyasalarda beklenen etkilerinin Türkiye’de henüz gözlenmediği belirtilmiştir. E-ticaretin genişlemesiyle Türkiye’de farklı bölgelerin sektörel yapı değişimleri analiz edilmiş, e-ticaretle bağlantılı sektörlerin bölgesel farklılık gösterdiği ve tüketici hizmetlerinde artış olduğu ortaya konmuştur. Sanayi gelişimi, finansal gelişme ve enerji tüketiminin ekonomik büyüme ve çevresel sürdürülebilirlik üzerindeki etkileri uzun dönem verilerle ARDL analiziyle incelenmiş, Türkiye’nin Ekolojik Kısa Dönem Eğrisi (EKC) dönüş noktasına ulaşmak üzere olduğu ve yenilenebilir enerji kullanımının büyümeyi desteklediği ama sanayi sektöründeki üretim modelinin büyümeyi olumsuz etkileyebileceği vurgulanmıştır. Son olarak sektörel enerji tüketimi, çoklu faktör verimliliği ve enerji fiyatlarındaki değişimlerin etkisi SUR-ARDL yöntemiyle değerlendirilmiş, sektörel enerji tahsisinde sanayi ve hizmetler arasında rekabet ve tarım ile hizmetler arasında tamamlayıcılık olduğu tespit edilmiştir. Çalışma politika yapıcılar için enerji verimliliği, yeşil dönüşüm ve bölgesel yapısal dönüşüm alanlarında yol gösterici öneriler sunmaktadır.