Veriye Dayalı Okul Yönetimi
Özet
Bu çalışma, eğitim yönetiminde veriye dayalı yönetim uygulamalarının değerlendirilmesini ele almaktadır. Türkiye'de Milli Eğitim Bakanlığı'nın 2023 vizyonu doğrultusunda veriye dayalı yönetim anlayışının eğitim sistemimize entegrasyonu amaçlanmıştır. Veri kavramı, veri yönetimi ve eğitimde veriye dayalı yönetim üzerine kuramsal bir çerçeve sunulmuştur. Araştırma, Kastamonu ilinde ilkokul, ortaokul ve lise düzeyinde görev yapan okul yöneticilerinin görüşlerine dayanmaktadır ve verinin bilgiye dönüştürülmesi, yönetsel süreçlerde kullanımı ve karşılaşılan sorunları ortaya koymaktadır. Okul yöneticilerinin veriyi rehber, bilgi kaynağı, durum saptama aracı ve gelişim izleme aracı olarak algıladıkları, ancak veri okuryazarlığı ve veri analiz becerilerinin yetersiz olduğu görülmüştür. Verinin, karar alma, planlama, örgütleme, eş güdüm ve kontrol gibi yönetsel süreçlerin tümünde merkezi bir rol oynadığı; özellikle karar süreçlerinde verinin karar yanılgıları ile mücadele ve kararlara gerekçelendirme işlevlerinin ön planda olduğu saptanmıştır. Farklı veri türlerinin (akademik başarı, algı, demografik, öğretimsel veriler) çeşitli yönetsel işlevleri desteklediği; e-Okul ve EBA gibi dijital veri tabanlarının veriye erişim hızını artırarak, gerçek zamanlı geri bildirim ve öğrenme analitiği süreçlerinde önemli işlevler üstlendiği belirtilmiştir. Ancak büyük veri, dokümantasyon, veri erişiminde yaşanan sorunlar, veri gizliliği, veri güvenilirliği ve veri okuryazarlığı eksikliği gibi zorlukların veriye dayalı yönetim uygulamalarını sınırladığı vurgulanmıştır. Çözüm önerileri arasında ulusal politika belirlenmesi, veri tabanlarının yenilenmesi, veri analisti istihdamı, veri okuryazarlığı eğitimi, küçük veri kullanımı, veri ekosistemleri oluşturulması, istisnalarla yönetim uygulamaları ve durumsal liderlik gibi uygulamalar yer almaktadır. Bu öneriler uygulamalara rehberlik ederek Türkiye'de eğitimde veriye dayalı yönetimin etkin biçimde yaygınlaşmasına katkı sağlayabilir.
This study focuses on the evaluation of data-driven management practices in educational administration. In line with the 2023 vision of the Turkish Ministry of National Education, it aims to integrate the concept of data-driven management into the national education system. A theoretical framework is presented addressing the concepts of data, data management, and data-driven management in education. The research is based on the perspectives of school administrators at primary, secondary, and high school levels in Kastamonu province and examines how data is transformed into information, utilized in managerial processes, and the challenges encountered. School administrators perceive data as a guide, source of information, situational and developmental monitoring tool, but their data literacy and analytical skills are insufficient. Data plays a central role in managerial processes including decision-making, planning, organizing, coordination, and control, with particular emphasis on mitigating decision biases and justifying decisions. Various data types (academic achievement, perceptions, demographics, instructional data) support different managerial functions; digital databases like E-School and EBA facilitate faster data access, real-time feedback, and learning analytics. However, issues such as big data volume, documentation problems, data access, privacy, reliability, and literacy constraints limit the effectiveness of data-driven management practices. Solutions proposed include establishing national policies, upgrading data systems, employing data analysts, providing literacy training, utilizing small data, creating data ecosystems, applying exception management, and fostering situational leadership. These recommendations can guide implementations and enhance the adoption of effective data-driven management in Turkish education.
Atıf bilgisi
Necati CEMALOĞLU. (2023). Veriye Dayalı Okul Yönetimi. Bidge Yayınları.

