Değişen Dünyada Finans ve Tüketici Davranışları

Özet

Bu eser, Türkiye'de gösterişçi tüketim, menü fiyatlandırması, tüketim kavramı bibliyometrik analizi ve yiyecek içecek işletmelerinde maliyet kontrolü konularını kapsamlı şekilde inceleyen bir derlemedir. Türkiye'de gösterişçi tüketim alanında yapılan yüksek lisans ve doktora tezleri, tüketici davranışları, medya, kimlik/benlik, statü, din, kültür, toplumsal cinsiyet, mekân ve jenerasyon temalarına göre analiz edilmiştir. Gösterişçi tüketim özellikle sosyal medya etkisiyle görünürlüğünü artırmış ve sosyal statü göstergesi olarak önem kazanmıştır. İlgili tezlerde işletme ana bilim dalının baskınlığı ve nicel araştırma yöntemlerinin yaygın kullanımı dikkat çekmekte, nitel ve karma yöntemler ise giderek artmaktadır. Menü fiyatlandırmasında sübjektif ve objektif yöntemler ele alınmış, özellikle maliyet artı, başabaş fiyatlama, yatırım üzerinden getiri gibi yöntemlerin uygulanması vurgulanmıştır. Yiyecek içecek işletmelerinde maliyet kontrolü süreçleri, satın alma, depolama, üretim kontrolü ve satış kontrolünü kapsamakta olup menü planlama ve fiyatlandırma ile entegre edilmesi gereklidir. Tüketim kavramının bibliyometrik analizinde ise Türkiye’de 1978-2021 yılları arasında tüketimle ilgili 2000 tez incelenmiş, tüketici davranışları, tüketim kültürü, kitle iletişim araçları ve gösterişçi tüketim temalarının ön plana çıktığı görülmüştür. Tezlerin alan dağılımı sosyal bilimler, fen bilimleri ve sağlık bilimleri enstitüleri arasında gerçekleşmiş olup nicel veri toplama yöntemleri ve anketler en yaygın veri toplama araçlarıdır. Literatürde tüketim olgusunun sosyal, psikolojik, ekonomik ve kültürel boyutlarının geniş kapsamlı olarak incelendiği, interdisipliner yaklaşımlara ihtiyaç duyulduğu belirtilmektedir. Çalışma aynı zamanda pandemi dönemindeki azalışların nedenlerini açıklamış, yöntemsel tercihlerin nedenlerini değerlendirmiş ve gelecekte nitel ve karma yöntemlerin kullanımının artırılması gerektiğine işaret etmiştir.